BABA TARİHÇİ

abdullahhoca.com

MENÜ
abdullahhoca

SİTEMİZE GÖSTERMİŞ OLDUĞUNUZ İLGİYE TEŞEKKÜRLER...
TARİH BİZDEN ÖĞRENİLİR.

TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE KÜLTÜR ÖĞELERİ




TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ

TÜRK ADI VE ANLAMI
  • Türk adına gerek kaynaklarda, gerek araştırmalarda türlü mânalar verilmiştir: T’u-küe (Türk) = miğfer (Çin kaynakları); (Türk) = terk (İslam kaynakları); Türk = olgunluk çağı; Takye = deniz kıyısında oturan adam, cezb etmek vb. gibi mânalar ve tefsirler.
  • Geçen asırda A. Vambery’nin ilmî izaha doğru ilk adım kabul edilen fikrine göre, “Türk” kelimesi “türemek”den çıkmıştır.
  • Z. Gökalp adı “türeli” (kanun ve nizâm sahibi) diye açıklamıştır.
  • W. Barthold’un düşuncesi de buna yakındır. Fakat “Türk” sözünün cins ismi olarak “güç-kuvvet” (sıfat hâli ile: güçlü-kuvvetli) manasında olduğu bir Türkçe vesikadan anlaşılmıştır.
  • Buradaki “Türk” kelimesinin millet adı olan “Türk” sözü ile aynı olduğu A. V. Le Coq tarafından ileri sürülmüş ve bu, Gök-Türk kitabelerinin çözücüsü V. Thomsen tarafından da kabul edilmiş (1922), daha sonra aynı husus Nemeth’in tetkikleri ile tamamen ispat edilmiştir.
  • Türk adının anlamı konusunda pek çok kaynak farklı bilgiler vermektedir.
Örneğin;
  • Kaşgarlı Mahmut’a göre “olgunluk çağı”
  • A. Wambery’e göre “türemek (törü)”
  • G. Doerfer’e göre “devlete bağlı halk”
  • Ziya Gökalp’e göre “töre sahibi”
  • Alman Türkolog Müller’e göre ise “töreli, kanun-nizam sahibi” demektir.
  • ** Bunun yanında Çin kaynaklarında miğfer, Uygur metinlerinde ise güçlü, kuvvetli ve cesur olarak geçen Türk kelimesinin türeyen, çoğalan, erdemli, terk edilmiş gibi farklı anlamları da vardır.
  • İlk bilgiler Çin kaynaklarında yer almaktadır.

TÜRK KÜLTÜR MERKEZLERİ

TÜRK KÜLTÜR MERKEZLERİ ile ilgili görsel sonucu

Anav Kültürü (M.Ö. 2500–1700)
 Ele geçen buluntulara göre Orta Asya hazırlık kültürlerinin Anav Kültürü ile başladığı saptanmıştır. Bati Türkistan’da Aşkabat yakınlarındaki Anav kentinden adini almış olan bu kültürün uzun bir dönem boyunca devam ettiği saptanmıştır. Kurgan denilen yeraltı mezarlarından çıkan buluntularda, Anavların ölümden sonra yasama inandıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca bu mezarlardan çıkan üçgen motifli hali ve kilimler, dokumayı bildiklerini gösterir. Mezarlarda buluntular: pişmiş topraktan içi siyah dışı kırmızı genelde sigrafitto tekniği kullanılarak yapılmış seramiklerdir.

Karasuk Kültürü ( MÖ 1200 – 700)
 Karasuk Kültürü, MÖ 1200- MÖ 700 yılları arasına tarihlenen Tunç Çağına ait kültür Türk çevresi. Karasuk kelimesi orijinali ve yöre halkının dilinde Karasug/Karasuğ diye söylenir. Manası Kara-su demektir.
 Bu kültür adını Yenisey ırmağının kollarından biri olan Karasuk nehrinden almıştır. Orta Asya uygarlığında demir ilk defa bu bölgede işlenmiştir. Keçeden dokunan çadırlarla örtülü dört tekerlekli arabaların kullanıldığı yapılan kazılar sonucunda tespit edilmiştir.
 Ölü gömme adetleri ve seramik süslemeleriyle Andronovo Kültürüyle benzerlik gösteren Karasuk kültürü çevresinde yaşayan insanlar, at, deve, sığır ve koyun beslemekte, dokumacılığı bilmekte idiler. En yaygın abideleri mezarlarıydı. Taştan yapılan yamuk dörtgen biçiminde yapılan tabutlardaki ölüler baş kısmı geniş tarafa gelecek şekilde ya sırt üstü ya da esnetilmiş olarak yatırılmıştı. Taş veya kil toprak içine döküm yöntemiyle bronzdan yapılmış kürekler, bıçaklar ve benzeri el aletlerinin kabzaları, halka halka, mantar şeklinde ya da hayvan figürü şeklinde sanatsal uğraşlarla yapılmıştı.
 Bu devreye ait kurganlardaki buluntular arasında yüzük, bilezik, küpe gibi süs eşyalarına rastlanmaktadır. Kabzaları hayvan figürüyle süslenmiş hançerler, Orta Asya’daki İskit geleneğinin belirtisidir. Atlı-göçebe kültürünün Orta Asya’ya tamamen yayılarak İskit göçebe kültürünün temelini oluşturmuştur. Yerleşik hayatı sürdürmüşlerdir. Balıkçılık ve hayvancılık ile uğraşmışlardır.
 Andronovo ve Afanasyevo kültürlerinin olduğu bölgede ortaya cıkmış olan bu kültüre ait birçok buluntu ele geçmiştir. Karasug Kültürü’nde insanlar keçe çadırlarda yaşıyorlardı ve dört tekerlekli at arabası kullanıyorlardı. Ayrıca deve, at, koyun ve sığır besledikleri, hayvan yünlerinden dokuma yaptıkları bildikleri saptanmıştır.
 Andronovo Kültürü'nün devam ettiği sırada Kögmen dağları Minusinsk'te Karasug Kültürü ortaya çıktı.
Ting-Lingler Ting-Lingler hakkında şu bilgileri verir:
 Ting-Lingler'den Çinliler'in T'ie-lê olarak belirttikleri boylar T'ie-lê veya Ting-Ling olarak kaynaklarda görülen adın aslının Türük / Türk olması gerektiğini ileri sürmektedir.Orta Asya uygarlığında demir madenin ilk görüldüğü kültürdür.
Afanasyevo Kültürü (M.Ö. 3500–2500)
G Orta Asya medeniyetinin temelini oluşturdukları sanılmaktadır. Avcılık ve hayvancılık ile uğraşmışlardır, savaşçı bir toplumdur. Yapılan kazılarda çeşitli bakır eşyalar, çakmak taşından yapılmış ok uçları, kemikten yapılmış iğnelerde bulunmuştur
G Altay ve Sayan Dağları’nın Kuzeybatısında ortaya çıkmıştır. Sibirya bölgesinde Tunç Dönemi ile ilgili en önemli bilgiler bu kültürden elde edilmiştir. Bu kültürü oluşturan topluluk savaşçı bir topluluktur. At deve gibi hayvanları evcilleştirdikleri ve bakiri kullanmayı bildikleri saptanmıştır. Kurganlardan ele gecen buluntular: Bakir bızlar, bıçaklar, bakir küpeler, çakmak taşından ok uçları ve genelde pişmiş topraktan ya da kemikten yapılmış eşyalardır. Bulunan seramikler genelde konik kaideli olup bu dönem eserlerinde çizgisel üslup görülür.


Andronovo Kültürü (M.Ö. 1700–1200)

       Bu kültür adini Yukarı Yenisey Bölgesi’nde bulunan Andronovo sitesinden alır. Bu kültür Afanasyevo kültürünün daha gelişmiş bir şekli olarak görülebilir. Andronovo kültürü Orta Asya ve Sibirya Bölgesi’nde Hunlulara kadar yasamıştır. Ele gecen buluntularda toprak kapların daha formlu daha düzgün, daha düz dipli olduğu görülür. Kulpsuz vazolar çoğunluktadır. Sigrafitto tekniği bu donemde de görülür. Motif olarak zigzaglar ve gamalı haçlar kullanılmıştır. Ayrıca Orta Asya Türk Sanatı’nın simgesi olan Hayvan figürleri de sıkça kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle tunçtan ve altından yapılmış eşyalar dikkat çekici güzelliktedir.
   Sibirya ve Yenisey Bölgesi’nde M.Ö. 3000’in sonlarına ait mezarlarda ağızlarında demir gem izi taşıyan at iskeletleri bulunmuştur. Andronovo Dönemi’nde en önemli unsurlardan birisi madenciliğin büyük ilerleme göstermesidir.Türklerin ilk ataları tarafından oluşturulmuşlardır. Orta Asya’daki kültürler arasında yayılma alanı en geniş olandır. Afanesyevo kültürüne benzedikleri için onları devamı olarak kabul edilirler. İlk defa tunçtan ve altından yapılmış eşyalara bu kültürde rastlanmıştır.

ORTA ASYA TÜRK KÜLTÜR ÖĞELERİ ile ilgili görsel sonucu

Tagar Kültürü (M.Ö. 700–100)

   Köğmen Dağlarının bulunduğu bölgede ortaya çıkmıştır. Bu dönemde Türk sanatının önemli bir öğesi olan “Hayvan üslubu” gelişerek karşımıza çıkar. Kurganlardan çıkan seramikler, at koşum takımları, çeşitli araçlar ve süslemeler bu dönem sanatına örnek oluşturur.
     Bu dönemlere ve bu kültürlere ait en önemli buluntular kurganlardan çıkmıştır bu kurganlardan bazıları: Sibe,Berel, Nail ula ve en önemlilerinden sayılan Pazırık Kurganları'dır. En genç ve gelişmiş olan kültürdür. Bu kültüre ait iki yani keskin tunçtan yapılmış bıçaklar, hançerler, çok sayıda ok uçları, altından yapılmış süs eşyaları, tarak ve iğne gibi eşyalar bulunmuştur. (Eşyalardaki silah ağırlığı bana göre Tagarların savaşçı bir topluluk olduğunun göstergesidir.)
     Bu kurganlardan çıkan buluntular yaklaşık M.Ö. 500’e tarihlenir. Pazırık şefi olarak adlandırılan vücudu hayvan motifli dövmelerle bezenmiş, yaklaşık 50 yaşlarında ölmüş bir mumya bulunmuştur. Ayrıca yine ayni döneme ait buz bakiresi olarak adlandırılan yanında atlar ve birçok eşya ile gömülmüştür. Kurgan buzla dolduğu için mumya iyi korunmuştur sarı saçları ve vücudundaki dövmeleri görmek mümkündür.




Yorumlar - Yorum Yaz
Üyelik Girişi