BABA TARİHÇİ

abdullahhoca.com YENİ NESİL TARİH ANLATIMI

Üyelik Girişi
MEKANLAR-YOLLAR-GÖÇLER TARİHİ
OSMANLI DEVLETİ TARİHİ
abdullahhoca

SİTEMİZE GÖSTERMİŞ OLDUĞUNUZ İLGİYE TEŞEKKÜRLER...
TARİH BİZDEN ÖĞRENİLİR.
Site Haritası

SOKULLU MEHMET PAŞA DÖNEMİ

SOKULLU MEHMET PAŞA DÖNEMİ (1564-1579)

 

Enderun’da yetişmiş bir devşirme kökenli oan Sokullu Mehmet Paşa Kanunî, II. Selim ve III. Murat dönemlerinde sadrazamlık yapmıştır. Kanunî’nin ölümünden sonra önce II. Selim, daha sonra III. Murat tahta geçmiştir. Ancak her iki padişahın döneminde de Sokullu Mehmet Paşa etkili olmuştur. Bu yüzden bu döneme Sokullu Dönemi adı verilmiştir.

 

Sokullu Dönemi Gelişmeler

  • 1568’de Yemen Osmanlı’ya bağlanmış, Ege’deki Sakız Adası fethedilmiştir.
  • 1570’te Akdeniz ticaretine hâkim olmak amacıyla Kıbrıs fethedilmiştir.
  • 1571’de Haçlı donanmasıyla İnebahtı Deniz Savaşı yapılmış, ancak bu savaşta büyük bir yenilgi alınmıştır. İnebahtı’da Osmanlı donanması yakılmıştır. Sadece Uluç Ali Paşa komuta ettiği filoyu kurtarmış, bu başarısından dolayı Kaptan-ı Deryalığa getirilerek Kılıç Ali Paşa adını almıştır.
  • Sokullu Mehmet Paşa, Venedik elçisine İnebahtı Deniz Muharebesi ile ilgili olarak “Biz Kıbrıs’ı almakla sizin kolunuzu kestik, siz İnebahtı’da bizi yenmekle sakalımızı traş ettiniz. Kesilen kolun yerine yenisi gelmez, fakat kesilen sakalın yerine daha gürü çıkar.” cevabını vermiştir.
  • 1574’te Tunus’un alınmasıyla Kuzey Afrika’nın fethi tamamlanmıştır.
  • 1576’da Vâdiü’s-Seyl Savaşı ile Fas Osmanlı egemenliğine girmiştir.
  • Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa tarafından Don-Volga Kanalı, Süveyş Kanalı ve Karadeniz-Marmara Kanalı olmak üzere 3 proje hazırlanmış, ancak başarı sağlanamamıştır.
  • Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa’nın 1579’da ölümüyle Osmanlı Devleti yükselme döneminden “Duraklama Dönemi”ne girmiştir.

 

Sokullu Dönemi Fetihler ve Önemi

 

1-Sakız Adası’nın alınması: 1568’te Cenevizlilerden alındı.

2-Yemen'in Tamamen Fethedilmesi: Birinci Hint Seferi sırasında alınan Yemen'de tam denetim kurulamadığından çıkan isyanların üzerine gidildi ve 1568'de kesin olarak Osmanlı topraklarına katıldı.

3-Endonezya Seferi: Hint Okyanusu’nda Portekizin kesin egemenlik kurma faaliyetleri karşısında Sumatra bölgesindeki Açe Sultanlığı Osmanlılardan yardım isteyince Sokullu, Açe Sultanlığı’na silah ve askeri yardım göndermiştir (1568-1569).

4-Kıbrıs'ın Fethi:

Anadolu, Suriye ve Mısır arasındaki deniz yolunun güvenliği ve Doğu Akdeniz'e tam egemen olmak için alınması gerekliydi.  Sokullu Mehmet Paşa,  Avrupa devletlerini aleyhimize birleştirebileceği düşün­cesiyle adanın fethine karşı olmasına karşın II. Selim adanın alınmasını istiyordu ve ada 1571'de alındı.       

5-İnebahtı Deniz Savaşı (1571):

Kıbrıs'ın Osmanlıların eline geçmesi üzerine hazırlanan Haçlı donanması, İnebahtı'da Osmanlı donanmasını pusuya düşürmeyi başararak bozguna uğrattı ve yaktı. (İlk yakılışıdır).

6-Tunus'un Fethi (1574):

İspanyolların elinden Sinan Paşa ve Kılıç Ali Paşa tarafından alındı.

7-Fas'ın Himaye Altına Alınması: Akdeniz'den Atlas Okyanusu'na çıkış kapısı olan Cebelitarık Boğazı'nı denetleyen konumu ve Cezayir'in güvenliği açısından önemi olan Fas Sultanlığında saltanat kavgaları vardı. Bu durumdan yararlanmak isteyen Portekiz de burayı almaya çalışıyordu. Sokullu'nun görevlendirdiği Cezayir Beylerbeyi Ramazan Paşa, Portekizlileri Vadi-üs Seil Savaşı'nda yenilgiye uğratarak Fas'ı himaye altına aldı. Fas'ın himaye altına alınması ile tüm Kuzey Afrika Osmanlı denetimine girmiştir.

8-Osmanlı – Lehistan İlişkileri: Lehistan, Rusya, Avusturya, Almanya ve Osmanlı Devleti arasındaki konumuyla önemliydi. Kanuni zamanında Almanya ve Rusya'ya karşı Lehistan'la bir dostluk kurulmuştu. 1572'de Lehistan kralı ölünce kendi adaylarını kral seçtirmek isteyen Rusya ve Avusturya harekete geçti. Lehistan üzerinde Osmanlı Almanya ve Rusya rekabetine yol açan bu gelişmeler II. Selim zamanında başladı ve III. Murat zamanında Osmanlı adayı Lehistan kralı seçildi. Erdel Bey'i Baturi'yi kral seçtiren Sokullu Mehmet Paşa bu ülkeyi Osmanlı himayesine aldı. Böylece Türk egemenliği Baltık kıyılarına ve İsveç sınırlarına ulaştı.

SOKULLU MEHMET PAŞA DÖNEMİ ÇILGIN PROJELER

 

1-Don-Volga Kanal Projesi:

Don ve Volga Nehirlerini kanalla birleştirip Hazar Denizi’ne ulaşılması için hazırlandı.

Amaçları:

  1. İran savaşlarında yararlanmak için donanmayı Karadeniz'den Hazar'a gönderebilmek,
  2. Kazan ve Ejderhan Hanlıklarını ele geçirerek Türkistan'a kadar sınırları genişletmek,
  3. Rusların güneye inmesini önlemek,
  4. Orta Asya Türkleriyle ilişkiler (ekonomik-siyasi) kurmak,
  5. İpek Yolu'nu Osmanlı denetiminde yeniden canlandırmak.

Uyarı: Bu proje 1952 yılında Ruslar tarafından gerçekleştirilmiştir.

 

2-Süveyş Kanal Projesi:

Kızıldeniz ile Akdeniz’i birleştirmek için hazırlandı.

Amaçları:

  1. Portekiz’in Hint Okyanusu'ndaki egemenliklerine son vermek,
  2. Hindistan'daki Müslümanlarla bağlantı kurmak,
  3. Doğu ticaret yolunu (Baharat Yolu) yeniden Osmanlı denetimindeki Akdeniz’e çekmekti.

Uyarı: Süveyş Kanalı 1869 yılında Avrupalı Devletler tarafından açılmış ve Akdeniz ticareti ancak o dönemde canlanmıştır.

 

3- Marmara Karadeniz Projesi :

Marmara Denizi ile İznik Gölü ve Sakarya Irmağını kanallarla birleştirerek İstanbul Boğazı’nın yükünü hafifletmeye yönelik bir projedir. Bu proje de diğerleri gibi gerçekleştirelememiştir.

Köşe Yazıları
Anket
Atatürk hangi şehrin fahri hemşehrisidir?
TARİH VİDEOLARI