YENİ NESİL TARİH SİTESİ

yeninesiltarih.com ile TARİHE FARKLI BİR BAKIŞ

10.SINIF TARİH DERSİ
12.SINIF İNKILAP TARİHİ DERSİ
TÜRK İSLAM DEVLETLERİ TARİHİ
OSMANLI DEVLETİ TARİHİ
T.C İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK
ÇAĞDAŞ TÜRK VE DÜNYA TARİHİ
YNT TV

ATATÜRK İLKELERİ

ATATÜRK İLKELERİ

 

CUMHURİYETÇİLİK

MİLLİYETÇİLİK (ULUSÇULUK)

X  Temel ilkesi seçimdir.

X  Halk egemenliğidir.

X  Egemenlik kayıtsız şartsız millete aittir.

X  Cumhuriyetçiliğin temel dayanağı olan ulusal egemenlikten ilk kez Amasya Genelgesi’nde bahsedilmiştir.

X  Türk milletinin karakterine uygundur.

X  Cumhuriyetçiliği; Milliyetçilik ve Halkçılık ilkeleri tamamlar, ulusal egemenlik ilkesi bütünler.

Vatan ve millet sevgisine millî birlik ve beraberliğei temel alır

X  Kurtuluş mücadelesinde uygulamaya konan ilk ilkedir.

X  Irkının üstünlüğüne değil, milletlerin eşitliği temeline dayanır.

 

Anahtar Kelimeler

  • Ulusal (Millî) egemenlik  Ulusal (Millî) irade  Seçim
  • Yönetim / Rejim  Demokrasi  Çok partili rejim
  • Seçme ve seçilme hakkı  Anayasal gelişmeler

1. Anahtar Kelimeler

]  Ulusal (Millî) bağımsızlık  Ulusal (Millî) bilinç  Türk–Türklük–Türkçecilik

]  Millî birlik ve beraberlik  Millî tarih–Millî dil  Din ve ırk birliği yoktur. Ümmetçi anlayış yoktur

Cumhuriyetçilik Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar

➠ TBMM’nin Açılması (23 Nisan 1920)

➠ 1921 ve 1924 Anayasaları ’nın Kabul Edilmesi

➠ Saltanat ’ın Kaldırılması (1 Kasım 1922)

➠ Cumhuriyet’in İlânı (29 Ekim 1923)

➠ Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)

➠ Türk Kadınına Siyasî Haklar Verilmesi (1930-1933-1934)

➠ Siyasî Partilerin Kurulması (Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri)

➠ Ordu – Siyaset Ayrımı İçin Yapılan Çalışmalar

➠ Seçmen Yaşının Düşürülmesi

Milliyetçilik Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar

]  TBMM’nin Açılması (23 Nisan 1920)

]  Misak-ı Milli’nin Kabulü (28 Ocak 1920)

]  İstiklâl Marşı’nın Kabulü (12 Mart 1921)

]  Kapitülasyonların Kaldırılması (1923) ***

]  Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun Çıkarılması (3 Mart 1924)

]  Kabotaj Kanunu’nun Kabulü (1 Temmuz 1926)

]  Türk Tarih Kurumu’nun Kurulması (1931)

]  Türk Dil Kurumu’nun Kurulması (1932)

]  Türk Parasını Koruma Kanunu’nun Çıkarılması (1930)

]  Dilimizin Yabancı Boyunduruğundan Kurtarılması

]  Yabancılara Ait Ticarî İşletmelerin Satın Alınması (Millîleştirme)

 

 

 

 

HALKÇILIK

LAİKLİK

X  Adalet ve eşitlikçidir.

X  Toplumun refah seviyesini yükseltmeyi hedefler.

X  Halkçılık ilkesine göre toplumun gelişimi iş bölümü ve dayanışmaya bağlıdır.

X  Halkçılık her türlü sınıf farklılığını reddeder.

X  Cumhuriyetçilik ve Milliyetçilik ilkelerinin sonucu olarak doğmuştur.

X  Laiklik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması anlamına gelmektedir.

X  Devlet düzeninin ve hukuk kurallarının dine dayandırılmamasıdır.

X  Kişilerin din ve vicdan özgürlüklerinin sağlanmasıdır.

X  Akıl ve bilmi rehber seçer.

X  Teokratik (dinsel) yönetimlerle taban tabana zıttır.

X  Hurafelere, batıl inançlara ve dogmalara tamamen karşıdır.

X   

Anahtar Kelimeler

£  Eşitlik  Sosyal Devlet  Ayrıcalıkların kaldırılması

£  Sosyal Adalet  Demokrasi  Topluma Hizmet

Anahtar Kelimeler

Í  Akıl  Din ve vicdan özgürlüğü  Hurafe

Í  Din  İnanç özgürlüğü  Dogma

Í  Bilim  Düşünce özgürlüğü

Halkçılık Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar

£  Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun Çıkarılması (3 Mart 1924)

£  Aşar Vergisinin Kaldırılması (1925)

£  Türk Medeni Kanunu’nun Kabulü (1926)

£  Yeni Türk Harflerinin Kabulü (1928)

£  Millet Mektepleri ’nin Açılması (1928)

£  Okuma-Yazma Seferberliğinin Başlaması

£  Halkevlerinin Açılması (1932)

£  Toprak Reformu İle İlgili Kanunun Çıkarılması (1929)

£  Soyadı Kanunu’nun Kabulü (1934)

£  Ayrıcalık Belirten Unvanların Yasaklanması

£  Kadınlara Seçme-Seçilme Hakkının Verilmesi (1930-1933-1934)

Laiklik Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar

Í  Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)

Í  Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)

Í  Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun Çıkarılması (3 Mart 1924)

Í  Şer’iye ve Evkaf Vekâleti’nin Kaldırılması (1924)

Í  Medreselerin Kapatılması (1924)

Í  Tekke, Türbe ve Zaviyelerin Kapatılması (1925)

Í  Kılık-Kıyafet ve Şapka Kanunu (1925)

Í  Türk Medeni Kanunu’nun Kabulü (1926)

Í  Dinî içerikli unvan ve lakapların kaldırılması (hacı, hoca, şeyh, seyyid, molla...)

Í  1924 Anayasası’ndan “Devletin dini İslâm’dır” maddesinin çıkarılması

Í  1924 Anayasası’nda yemin şeklinin değiştirilmesi (“Vallahi” yerine “Namusum üzerine ant içerim” olarak)

Í  5 Şubat 1937’de Laiklik ilkesinin anayasada yer alması

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DEVLETÇİLİK

İNKILÂPÇILIK

¥  Devletin yatırım yapmasıdır.

¥  Devletçilikte özel teşebbüse karşı değildir.

¥  Devletçilik yabancı sermayeye de karşı değildir.

¥  Türkiye’de devletçilik modeli, 1927’de çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun başarısız olması nedeniyle 1930-1938 yılları arasında uygulanmıştır.

¥  Bütün ilkeleri içine alır.

¥  Çağdaşlaşma ve batılılaşma temel hedeftir..

¥  Değişen şartlara göre kendini yenileyen, hareketli bir yapıya sahiptir.

¥  Çağa ayak uydurmak, gelişmeleri takip etmek ve uygar medeniyetler seviyesinin de üstüne çıkabilmek bu ilkenin temel amaçlarıdır.

Anahtar Kelimeler

¥   Ekonomi - Kamu İktisadî Teşebbüsleri (KİT)

¥  Karma ekonomi modeli -Kamulaştırma çalışmaları

¥  Yatırım -Bankalar (devlete ait!)

¥  Kalkınma -Özel sektör engellenmez.

Anahtar Kelimeler

â Çağdaşlaşma  Medeniyet  Dinamik yapı

â Devrim  Yenileşme  Köklü değişim

â İlerleme  Muasırlaşma  Modernleşme

Devletçilik Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar

¥  Tarım alanındaki destekleyici çalışmalar (makineleşme ve kredi desteği)

¥  Yabancı işletmelerin satın alınması ve kamulaştırılması

¥  Türk tarımına öncülük eden Atatürk Orman Çiftliği’nin kurulması (1925)

¥  Devletin eğitim, sağlık, güvenlik yatırımlarında bulunması

¥  Devletin banka kurması (İş Bankası hariç; Etibank, Sümerbank, Denizbank vb.)

¥  Şişe Cam, Karabük Demir-çelik fabrikaları gibi yatırımların yapılması

¥  Devletin bankaları ve kredi kooperatiflerini denetimine alması

¥  I. Beş Yıllık Kalkınma Planı (1933) – (1934’te uygulamaya konulmuştur.)

¥  Kamu İktisadî Teşebbüsleri’nin gerçekleştirilmesi

¥  Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü’nün (MTA) kurulması (1935)

İnkılâpçılık Doğrultusunda Yapılan İnkılâplar

â Atatürk döneminde gerçekleştirilen tüm yenilik ve inkılâplar İnkılâpçılık ilkesinin kapsamında yer almaktadır.

â Bununla birlikte, özellikle Batı (Avrupa) medeniyeti ile bütünleşmeyi sağlamak için gerçekleştirilen çalışmalar diğer ilkelerden çok İnkılâpçılık ilkesi ile ilgilidir. Bunlar;

â Uluslararası saat ve takvimin kabul edilmesi

â Uluslararası ölçü birimlerinin kabul edilmesi

â Uluslararası rakamların kabul edilmesi

â Hafta tatilinin Pazar gününe alınması şeklinde sıralanabilir.

 

BÜTÜNLEYİCİ İLKELER                 TEMEL İLKELER

Œ  Ulusal Egemenlik                              Cumhuriyetçilik - Halkçılık

Œ  Ulusal Bağımsızlık                                      Milliyetçilik

Œ  Ulusal Birlik ve Beraberlik                  Milliyetçilik - Halkçılık

Œ  Yurtta Barış, Dünyada Barış               Milliyetçilik - Halkçılık

Œ  Akılcılık ve Bilimsellik                            Laiklik - İnkılâpçılık

Œ  Çağdaşlaşma ve Batılılaşma                    İnkılâpçılık - Laiklik

Œ  İnsan ve İnsanlık Sevgisi                            Bütün İlkeler

 


Yorumlar - Yorum Yaz
Köşe Yazıları
Anket
Atatürk hangi şehrin fahri hemşehrisidir?
abdullahhoca

SİTEMİZE GÖSTERMİŞ OLDUĞUNUZ İLGİYE TEŞEKKÜRLER...
TARİH BİZDEN ÖĞRENİLİR.
Site Haritası